Dorestad
Officieel zijn we nu een maand of 3 bezig met ons nieuwe deelgenootschap Dorestad-825. Officieus natuurlijk al wat langer. Tijd om hier eens verslag te doen van wat we in die periode zoal hebben uitgevoerd en bereikt.
Dat gaat niet in een enkel verhaaltje lukken, dus splits ik het een beetje op. Als eerste het literatuuronderzoek. Het viel me op dat er in wezen maar heel weinig serieuze literatuur over Dorestad bestaat, en dat wat er is wordt gedomineerd door het werk van Van Es en Verwers uit de jaren zeventig en tachtig.
een overzicht van de literatuur:
Holwerda, J.H. - Dorestad en onze vroegste middeleeuwen (Leiden, 1929)
Holwerda was directeur van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden en één van de eersten die voor een breed publiek over de vroege middeleeuwen schreef en onderzoek deed naar Dorestad tussen 1925 en 1930. Dit boek is interessant maar ondertussen op veel punten volkomen verouderd. Zijn reconstructie van Dorestad bleek niet te kloppen en zijn theorie over de curtis en curticula (hof en voorhof van een kasteel) bleek eveneens op niets gebaseerd. Het is desalniettemin een aardig boek, al moet het dus met een korrel zout genomen worden.
Jellema, D. – Frisian trade in the dark ages (in: Speculum, Vol. 30, No. 1. (Jan. 1955))
Dit artikel gaat in op de rol van de Friezen in de handel van de vroege middeleeuwen. Jellema gaat eerst uitgebreid in op de Merovingische periode alvorense stil te staan bij de spilfunctie van Dorestad in de handel van de 8e en 9e eeuw in Noordwest-Europa. Met name de link Rijnland-Dorestad-Hedeby-Birka wordt toegelicht.
Nuttig.
Roes, A. - Vondsten van Dorestad (Groningen, 1965)
Een overzicht van de meest tot de verbeelding sprekende vondsten uit Dorestad voordat de grootschalige opgravingen aan de Hoogstraat begonnen in de jaren zestig. Netjes opgedeeld naar materiaalsoort (brons, been, hoorn, ijzer enz.) is dit een bron van onschatbare waarde voor iedereen die wil weten waarover de Dorestadjers beschikten.
Es, W.A. van, W.J.H. Verwers - Excavations at Dorestad Deel 1: The harbour: Hoogstraat I (’s-Gravenhage, 1980)
Het officiële verslag van de opgravingen van de jaren zeventig. Zeer uitgebreid deel over aardewerk, maar ook de stukken over hout en zwaarden zijn zeer de moeite waard.
Dit boek valt goed te lezen in combinatie met Roes en met de Dorestad special van Spiegel Historiael uit april 1978. De Spiegel Historiael uitgave is een soort voorloper op Excavations at Dorestad, maar dan in het Nederlands. Dezelfde schrijvers gaan in een vergelijkbare indeling in op de opgravingen. Excavations is diepgravender, de Spiegel Historiael artikelen bieden meer achtergrondkennis over het onderzoek.
Es ,W.A. van en W.A.M. Hessing (red.) - Romeinen, Friezen en Franken in het hart van Nederland : van Traiectum tot Dorestad 50 v. C.-900 n. C. (Utrecht, 1994)
Es, W.A. van, J. van Doesburg en I.B.S. van Koningsbruggen - Van Dorestad naar Wijk bij Duurstede : het ontstaan van een stad in het spanningsveld tussen Friezen en Franken, graven en bisschoppen, ca. 600-1550 na Chr. (Abcoude, 1998)
Weinig schokkend nieuws, wel interessant. De geschiedenis en ondergang van Dorestad in ca. 20 pagina's.
Halbertsma, H. – Frieslands Oudheid (Utrecht, 2000)
Een heel mooi boek met daarin veel aandacht voor Dorestad als Friese handelsplaats. Halbertsma heeft weinig aandacht voor het leven van de gewone man, maar gaat wel heel diep in op de politiek, religie en de machthebbers. Ook komen opgravingsresultaten ter sprake (Halbertsma was tenslotte lang directeur van het ROB)
ook interessant:
Deze boeken gaan niet direct over Dorestad maar geven wel inzicht in de periode.
Müller, Mechthild - Die Kleidung nach Quellen des frühen Mittelalters: Textilien und Mode von Karl dem Großen bis Heinrich III (Berlin, 2003)
Rhijn, Carine van – Shepherds of the Lord; priests and Episcopal statutes in the Carolingian period (Groningen, 2003)
Jesch, Judith – Women in the Viking Age (Woodbridge, 1991)