The Advocate
De acteur Colin Firth zal met name bij de dames wel bekend zijn dankzij zijn vertolking van mr. Darcy in Pride and Prejudice. Korte tijd voor deze kostuumfilm uitkwam speelde hij de hoofdrol in de veel minder bekende film “The Advocate”, ook bekend als “The Hour of the Pig”. Een film met twee titels, meestal is dat een teken dat de film in eerste instantie op de thuismarkt is geflopt. Of dat in dit geval ook is gebeurd kan ik niet nagaan, wel is opvallend dat de Amerikaanse versie niet alleen is omgedoopt tot “The Advocate” maar ook nog eens 15 minuten is ingekort. Helaas was dit de enige versie die ik kon vinden, dus het blijft gissen wat de Britten wel mochten zien en de Amerikanen niet. Vermoedelijk mogen de Amerikaanse kijkers scènes waarin de waerdecors en cottes uitgaan niet zien van de filmkeuring…
“The Advocate” is een aparte combinatie van satire en rechtbankdrama en speelt op het Franse platteland in het midden van de 15e eeuw. Als uitgangspunt dient het bizarre feit dat in het toenmalige recht mens en dier op dezelfde manier werden behandeld. Als gevolg daarvan konden dieren beschuldigd worden van misdaden en berecht worden. Waarschijnlijk is dit niet wat de Partij voor de Dieren bedoelt als zij het heeft over een humane behandeling van dieren.
Het boek “The Criminal Prosecution and Capital Punishment of Animals” van E.P. Evans (1906) diende als belangrijkste inspiratiebron voor de film. Veel van de rechtzaken die in de film voorkomen worden in dit boek beschreven. Zo begint de film met de dreigende executie van een man en zijn ezelin, wegens “onzedelijke en tegennatuurlijke seksuele handelingen”. Zoals het een goede film betaamt komt op het laatste moment een boodschapper aanrennen met een brief van de magistraat: de ezelin wordt gratie verleend omdat zij een gezien lid van de maatschappij is en ongetwijfeld niet vrijwillig aan de handelingen heeft deelgenomen. De man wordt alsnog opgehangen. In een andere rechtzaak worden de ratten van een stad gevorderd voor de rechter te verschijnen. De door de staat aangewezen advocaat weet vrijspraak op technische gronden te krijgen omdat zijn cliënten niet kunnen lezen en het openbaar ministerie heeft verzuimd om de vordering te laten omroepen door de stadsomroeper. Ook de zaak waar de film om draait, het varken dat wordt verdacht van de moord op twee jongetjes, wordt uitgebreid beschreven in het boek van Evans. Varkens waren toch al de meest criminele aller beesten, volgens de rechtbankverslagen die Evans heeft opgespoord in Frankrijk, Noord-Italië, Zwitserland en Zuid-Duitsland (dierenberechting kwam in heel Europa voor, maar het meest in de grensstreek tussen deze landen).
The Hour of the Pig / The Advocate is gemaakt als een BBC TV-film en de lange traditie en ervaring van de BBC in het maken van kwaliteitskostuumdrama is ook in deze productie te zien. Er is veel zorg besteed aan de aankleding en requisieten, al valt er altijd nog wel wat te zeuren. Ook in deze film lopen er weer smerige arme mensen in rafelige vodden rond, maar gelukkig is dat een van de weinige echt in het oog springende fouten. Over het geheel genomen is dit een van de zeldzame filmproducties waarbij je je niet hoeft te ergeren aan kleding of andere spullen die eigenlijk een paar honderd jaar voor of na de uitgebeelde periode thuishoren. Sterker nog, je ziet niet vaak dat alle vrouwen een hoofddeksel dragen (waaronder varianten van de vrouwenkaproen zoals elders in deze Cronike besechreven), de heren een hoed of kaproen, de kleuren van de kleding lijkt te kloppen en zelfs het gebruikte aardewerk er redelijk in orde uit ziet. Nu ben ik geen kenner op het gebied van de 15e eeuw, maar de fouten gillen je in ieder geval niet tegemoet.
(de boer rechts is wat karikaturaal met zijn te kleine vest, maar zijn broek met codpiece (hoe heet zo'n ding eigenlijk in het Nederlands) ziet er voor de periode goed uit.)
Het verhaal van de film is snel verteld: de hoofdpersoon Richard Courtois (Firth) is het gejaagde leven in Parijs zat en trekt met zijn assistent naar het platteland om daar als advocaat het onrecht te bestrijden. Anders dan hij verwachtte komt hij terecht in een plaats waar corruptie en bijgeloof heersen en kan hij niets anders doen dan als pro deo advocaat optreden voor een varken dat van moord wordt verdacht. In eerste instantie vindt hij het werk beneden zijn stand, maar als hij merkt hoe de plaatselijke machthebbers aandringen op een snelle afwikkeling van de zaak (uiteraard is het varken schuldig) en hij een verhouding krijgt met de eigenaresse van het varken, bijt hij zich in de zaak vast en blijkt al snel dat de zaak niet zo rechttoe-rechtaan is als men wil laten voorkomen. Iemand heeft er belang bij als het varken schuldig wordt verklaard.
Het verhaal is afgezien van het uitgangspunt van de rechtzaken tegen dieren niet erg origineel en ontvouwt zich als een standaard rechtbankdrama. Wel vakkundig gemaakt, en er komt een hele stoet aan kleurrijke karakters voorbij. Van de enigszins naïeve advocaat Courtois (hij heeft bijvoorbeeld niet door dat de herberg waarin hij logeert tevens het dorpsbordeel is), zijn nuchtere en praktische assistent Matthieu, de corrupte ‘seigneur’ van het dorp en zijn nymfomane dochter, de cynische priester die het niet zo nauw neemt met het celibaat en natuurlijk het varken.
Voor zover ik weet is deze film niet met Nederlandse ondertiteling verkrijgbaar, wat erg jammer is. Deze film verdient beter.