Ongeglazuurd aardewerk waterdicht maken
Vroegmiddeleeuws aardewerk is niet geglazuurd. Dat is geen punt van discussie, maar een feit. Badorf, Pingsdorf en wat nog meer in omloop was had geen glazuur. Alle bekers en kannen met glazuur aan de binnenkant (of zelfs aan de buitenkant) zijn dus niet authentiek voor vroegmiddeleeuws reenactment. Dat is stiekem best jammer, want dat betekent dat je het moet doen met enigszins poreus aardewerk.
Een beker of kan zweet dus enigszins als je er vocht in schenkt. Soms wil je dit juist - je kunt zo water of wat je ook in je kan hebt koeler houden doordat het vocht dat langzaam door de wand dringt aan de buitenkant verdampt, wat voor afkoeling zorgt.
Het heeft ook nadelen, zoals ik onlangs vaststelde.
Afgelopen zomer heb ik in Ribe een mooie grote beker gekocht. Ongeglazuurd uiteraard en gebaseerd op vondsten uit de buurt. In de Schothorst heb ik die beker gebruikt en - dacht ik - goed afgewassen en schoongemaakt weer mee naar huis genomen. Dat bleek dus niet zo te zijn, want na een week of zo begon het wat vreemd te ruiken in de kast. Na een klein onderzoek bleek de boosdoener de Ribebeker te zijn. Aan de binnenkant groeide ondertussen groen haar... blijkbaar was er bederfbaar drinken in het aardewerk gekomen en dat kwam er nu met haar weer uit.Een beker of kan zweet dus enigszins als je er vocht in schenkt. Soms wil je dit juist - je kunt zo water of wat je ook in je kan hebt koeler houden doordat het vocht dat langzaam door de wand dringt aan de buitenkant verdampt, wat voor afkoeling zorgt.
Het heeft ook nadelen, zoals ik onlangs vaststelde.
Heel interessant allemaal, maar ongewenst. Ik heb de beker dus zeer grondig schoongemaakt. Spoelen en vervolgens enige tijd uitkoken. Naderhand kreeg ik overigens nog een tip, het schijnt beter te werken met een flinke scheut azijn bij het kokend water.
Eenmaal schoon was de volgende vraag: hoe krijg je de poreuze beker enigszins waterdicht zodat dit niet nog eens gebeurt? Naar verluid werkt het vullen met melk en dit een tijd laten staan goed. De vraag was alleen wat voor melk, de meningen zijn hier namelijk over verdeeld. Volgens de "grootmoeder weet raad" literatuur moet dit karnemelk zijn, de Deense maakster van de beker had het over "sødmælk". In eerste instantie wist niemand wat dit betekende, maar volgens het woordenboek is dat volle melk.
Om een lang verhaal kort te maken: de beker staat nu vol met melk. Maar zien wat het resultaat is.
Update 2 november: na een tijd gestaan te hebben heb ik de melk uit de beker geschonken. In eerste instantie leek het gewerkt te hebben. Maar al gauw bleek het toch minder simpel te zijn dan gedacht: de melk had een vettige laag achtergelaten aan de binnenzijde van de beker en er was flink wat melk naar het binnenste van de beker gediffundeerd (of zoiets). Dat begon er langzaam langs beide kanten weer uit te komen en helaas rook het niet al te fris meer. Een beker die naar bedorven melk ruikt mag dan misschien redelijk goed waterdicht zijn, echt lekker drinken doet het niet. Dus maar weer uitgekookt zodat alle melkresten uit het aardewerk waren.
Het zal duidelijk zijn: het probleem is nog niet opgelost.